คาลิกูล่า (Caligula): จักรพรรดิจอมแปลก และโหดแห่งโรมัน ตอนที่ 1

0
1448

คาลิกูล่า (Caligula) เป็นจักรพรรดิองค์ที่ 3 แห่งอาณาจักรโรมัน เขาเป็นหนึ่งในจักรพรรดิโรมันที่มีชื่อเสียงที่สุด แต่เป็นชื่อเสียงทางด้านลบ คาลิกูล่าเป็นคนแปลก โหดเหี้ยม ฟุ่มเฟือย และมีรสนิยมทางเพศที่ค่อนข้างวิปริต

เราไปดูกันดีกว่าว่าคาลิกูล่าคือใคร แปลกและโหดอย่างไร

ไกอุส จูลิอุส ซีซาร์ หรือ คาลิกูล่า

เจ้ารองเท้าตัวเล็ก

ออคเตเวียนได้ปราบปรามมาร์ค แอนโทนี และคลีโอพัตราได้สำเร็จ และได้ขึ้นเป็นจักรพรรดิพระองค์แรกแห่งจักรวรรดิโรมันในปี 27 BC (ก่อนคริสตกาล 27 ปี) ในนาม ออกัสตุส (Augustus)

ออกัสตุสครองตำแหน่งอยู่นานถึง 40 ปี หลังจากที่เขาสวรรคต ก่อนที่เขาจะสวรรคตเล็กน้อยได้มีเด็กชายคนหนึ่งได้เกิดขึ้นมา เขามีชื่อว่า ไกอุส จูลิอุส ซีซาร์ เหมือนกับซีซาร์ผู้ยิ่งใหญ่ทุกกระเบียดนิ้ว เด็กน้อยผู้นี้เองจะได้กลายเป็นจักรพรรดิโรมันที่เป็นที่รู้จักกันว่า “คาลิกูล่า” ในอนาคต

ไกอุสเป็นบุตรชายของเจอร์มันนิอุส (Germanicus) และอกริปปินา หลานสาวของออกัสตุส เด็กน้อยไกอุสผู้นี้จึงเป็นเชื้อพระวงศ์จูลิโอ-คลาวเดียน (Julio-Claudian Dynasty) ที่ครองอำนาจอยู่ในเวลานั้น

เจอร์มันนิอุส บิดาของไกอุสเป็นแม่ทัพที่เก่งกาจ มีอยู่วันหนึ่งเขาได้นำไกอุสไปรบด้วย ไกอุสในวัยไม่กี่ขวบได้สวมใส่ชุดทหารโรมันเต็มยศรวมไปถึงรองเท้าคาลิกา (Caliga) ที่พวกทหารโรมันใส่กันด้วย พวกทหารโรมันจึงได้ตั้งชื่อเล่นให้เขาว่า “คาลิกูล่า” อันแปลว่า “เจ้ารองเท้าตัวเล็ก”

รองเท้าคาลิกา Cr: Wikipedia

ไม่รู้ว่าพวกทหารเหล่านี้ตั้งชื่อนี้ให้ไกอุสด้วยความเอ็นดู หรือหมั่นไส้ แต่ที่แน่ๆ คือ ไกอุสไม่ชอบชื่อนี้เลย

รอดตายแบบงงๆ

หลังจากออกัสตุสสวรรคต บัลลังก์ก็ตกอยู่กับทิเบียริอุส (Tiberius) บุตรเลี้ยงของเขา จริงๆแล้วเหล่าทหารโรมันจำนวนมากต้องการจะสถาปนาเจอร์มันนิอุส แม่ทัพของพวกเขาให้เป็นจักรพรรดิ แต่เจอร์มันนิอุสปฏิเสธและเลือกที่จะจงรักภักดีต่อทิเบียริอุสต่อไป

ทิเบียริอุส (Tiberius)

หากแต่ว่าทิเบียริอุสยังคงระแวงในตัวเจอร์มันนิอุสอยู่มาก ซูโทนิอุส (Suetonius) นักประวัติศาสตร์โรมันเล่าว่า เจอร์มันนิอุสเสียชีวิตด้วยอาการป่วยด้วยวัยเพียง 34 ปี ที่เมือง Antioch แต่เขาให้ความเห็นว่า จากสภาพศพที่แปลกๆ แล้ว เจอร์มันนิอุสน่าจะโดนวางยาพิษ และผู้สังหารเขาก็ไม่ใช่ใครอื่นนอกจากทิเบียริอุส

หลังจากพ่อของเขาเสียชีวิต ไกอุสก็เหลือเพียงแค่แม่ของเขาเท่านั้น ทิเบียริอุสไม่อนุญาตให้เธอแต่งงานเพราะเกรงว่าจะสร้างคู่แข่งทางการเมืองกับเขาขึ้นมาอีก ต่อมาไม่นานทิเบียริอุสก็เนรเทศอกริปปินา แม่ของไกอุส และเนโร พี่ชายของเขาไปยังต่างแดน ทำให้ไกอุสต้องไปอาศัยอยู่กับ ลิเวีย ทวดของเขา แต่ต่อมาทิเบียริอุสก็ตามมารังควานอีก ด้วยการนำตัวไกอุสมาเลี้ยงด้วยตนเอง และให้คนควบคุมดูแลไกอุสอย่างใกล้ชิด

ชีวิตของไกอุสเรียกได้ว่าขาดความอบอุ่นจากทั้งพ่อทั้งแม่ในวัยเด็ก พอเขาโตขึ้นเป็นวัยรุ่น ไกอุสจึงเริ่มมีนิสัยแปลกๆ เขาโปรดปรานที่จะชมการทรมานและการประหารชีวิต ตัวเขาเองก็ชมชอบที่จะใส่เสื้อผ้าแปลกๆ อย่างวิกผม และเสื้อคลุมยาว เมื่อเขาเดินไปหาเหล้ากินในเวลากลางคืน

ถึงแม้นิสัยของไกอุสจะแปลก แต่ที่แปลกยิ่งกว่าคือ ทิเบียริอุสไม่จัดการกับไกอุสเหมือนกับที่จัดการกับบิดามารดาและพี่ชายของเขา นักประวัติศาสตร์วิเคราะห์ว่า ไกอุสแสดงละครเก่งมากต่อหน้าทิเบียริอุส ไกอุสเองรู้ว่าถ้าแสดงความเกลียดชังต่อทิเบียริอุสที่ได้สั่งเก็บมารดาและพี่ชายของเขา ตัวเขาเองจะเป็นอันตราย

เอาเข้าจริง ทีเบียริอุสมีหรือจะไม่รู้ว่าไกอุสคิดอย่างไรกับตน ทิเบียริอุสเคยกล่าวว่า

ฉันกำลังเลี้ยงงูพิษในหน้าอกของโรม!

ไกอุสเคยโม้ว่า ตนเองพยายามจะสังหารทิเบียริอุสที่ได้สังหารครอบครัวของเขาด้วยการนำมีดเข้าไปแทงทิเบียริอุสในห้องนอน แต่เมื่อเห็นทิเบียริอุสกำลังหลับอยู่ ไกอุสกลับโยนมีดทิ้งลงพื้นเสียอย่างนั้น ทิเบียริอุสก็รู้ว่าไกอุสคิดร้ายต่อตนเอง แต่กลับสังหารไกอุส เขากลับมอบตำแหน่ง Quaestor ให้กับไกอุสเสียอีก

ดังนั้นนอกจากไกอุสจะรอดตายแบบงงๆ แล้ว ยังได้ตำแหน่งมาเสียอีก

ในระหว่างนั้นพี่ชายของไกอุสได้ตายไปหมดแล้ว ไกอุสจึงมีความหวังที่จะสืบตำแหน่งต่อจากทิเบียริอุส เขาจึงสรรหาต้องการสรรหาพันธมิตรที่สนับสนุนตน โดยเฉพาะผู้บังคับบัญชาทหารองครักษ์อย่าง แนวิอุส มาโคร (Naevius Macro)

ซูโทนิอุสเล่าว่า ไกอุสได้มาโครเป็นพวก ด้วยการคบชู้กับภรรยาของมาโคร ไกอุสสัญญากับเธอว่าถ้าเธอทำให้มาโคร สามีของเธอสนับสนุนเขาให้เป็นจักรพรรดิ เขาจะแต่งงานกับเธอเมื่อเขาได้ขึ้นครองตำแหน่งแล้ว ไกอุสไม่ได้สัญญาด้วยลมปากเท่านั้น เขายังเขียนสัญญาไว้เป็นลายลักษณ์อักษรอีกด้วย

ช่างเป็นวิธีการหาผู้สนับสนุนที่ Hardcore จริงๆ

ขึ้นเป็นจักรพรรดิ

ท้ายที่สุดภรรยาของมาโครก็ทำสำเร็จ เธอเกลี้ยกล่อมให้มาโครสนับสนุนไกอุสให้เป็นจักรพรรดิ เขาจึงทำการเชียร์ไกอุสต่อหน้าทิเบียริอุส สุดท้ายแล้วทิเบียริอุสได้ให้ไกอุสเป็นทายาทสืบตำแหน่งต่อจากตน

ต่อมาในปี ค.ศ.37 ทิเบียริอุสล้มป่วยลง และสวรรคตเมื่อมีอายุได้ 78 ปี แต่นักประวัติศาสตร์โรมันพากันเล่าว่าจริงๆ เป็นไกอุสกับมาโครนั่นแหละที่สังหารทิเบียริอุสด้วยการวางยาพิษ หรือใช้เสื้อผ้ามากดทับจมูกของทิเบียริอุสจนเขาขาดอากาศตาย พอมีคนร้องเรียกให้ทหารในวังมาช่วยทิเบียริอุส ไกอุสได้สั่งให้ทหารรีบไปนำคนผู้นั้นไปประหารชีวิตทันที

แต่เรื่องพวกนี้จะสรุปว่าจริงคงยังไม่ได้ ซูโทนิอุส นักประวัติศาสตร์โรมันก็บอกแต่เพียงว่า เรื่องพวกนี้ “อาจจะจริง”

นั่นแปลว่าเรื่องพวกนี้อาจจะไม่จริงก็ได้เช่นกัน เพราะไกอุสก็ไม่ได้เป็นจักรพรรดิที่เป็นที่นิยมเท่าไรนัก ข่าวลือแย่ๆ ที่เกินจริงอาจถูกสร้างขึ้นมาเพื่อทำลายเขาก็เป็นได้

ปวงชนโรมันต่างยินดีเป็นอย่างมากที่ไกอุสขึ้นครองราชย์ พวกเขายังจดจำเจอร์มันนิอุส บิดาของเขา ผู้ทรงคุณธรรมและเก่งกาจได้ ดังนั้นเมื่อไกอุสมาครองราชย์ เสียงแซ่ซ้องจึงดังขึ้นทั่วทั้งจักรวรรดิ

แต่ภายในหกเดือนเท่านั้น พวกเขาจะรู้ว่านรกมันเป็นอย่างไร

ติดตามตอนที่ 2 ได้ที่นี่

Sources:

  • Suetonius, The Twelve Caesars
  • Cassius Dio, Roman History
  • Tacitus, Annals